Biography of Iska Lamm-Fried, Arthur Lamm and Irene Lamm
Arthur Lamm (60) en Iska Lamm-Fried (43) en dochter Irene Lamm (19) woonden hier anderhalf jaar.
Arthur werd op 5 oktober 1882 geboren in Erfurt, Iska op 18 juli 1899 in Ulm. Arthur was ingenieur, in maart 1923 trouwde hij met Iska Fried in Königsberg. Hij was 40 jaar, zij 23. Op 21 december 1923 werd hun dochter Irene geboren. Eind 1933, het jaar van de machtsovername van Hitler, verliet het gezin nazi-Duitsland. Ze vestigden zich eerst in Amsterdam en verhuisden in 1939 naar Den Haag.
In maart 1941 vertrokken ze als buitenlandse vluchtelingen noodgedwongen vanuit de kuststreek naar Gouda. Na een maand in de Gravin Jacobastraat verhuisden ze op 3 april naar de Sophiastraat 46. Irene had een HBS-opleiding en werkte als kantoorbediende. Of Arthur hier met alle beperkende maatregelen nog heeft kunnen werken is onduidelijk. Anderhalf jaar woonden ze hier, terwijl ze als Joden steeds verder geïsoleerd werden van de rest van de bevolking. In juli 1942 begonnen de gedwongen Jodentransporten en de politierazzia’s.
In oktober 1942 werd het gezin uit elkaar gerukt. Moeder Iska en dochter Irene werden door de politie opgepakt, naar Amsterdam getransporteerd en op 14 oktober vastgezet in doorgangskamp Westerbork. Vier maanden zaten ze daar gevangen. Toen volgde onherroepelijk hun deportatie naar Auschwitz, daar werden ze direct na aankomst op 19 februari 1943 vermoord.
Arthur bleef volgens zijn Joodse Raadkaart met een besmettelijke ziekte achter. Hij werd ingeschreven in het Centraal Tehuis op de Oosthaven, het Joods bejaardentehuis. Bij de grote aprilrazzia van 9 april 1943, waarbij bijna alle Centraal Tehuisbewoners en overige Joodse stadgenoten werden gedeporteerd, moest ook Arthur mee. In een lange trein vanaf het Goudse station via Rotterdam naar Westerbork. Op 20 april 1943 volgde zijn deportatie naar Sobibor, daar werd hij direct na aankomst vermoord. Twee maanden na de dood van zijn vrouw Iska en hun dochter Irene in Auschwitz.
Nu herinneren drie Stolpersteine voor dit adres aan Arthur Lamm, Iska Lamm-Fried en hun dochter Irene Lamm.
Free thanks to your help
This biography is free to read. If you like the Stolpersteine Guide, we would be glad of a small contribution.
Thanks to Martin Schreyer, Claudia Körner, Anett Humboldt, Peter Hein and 6 more.Stolpersteine nearby
Heinz Ludwig Kirchheim30 m- Felix Falk40 m
- Erich Heumann60 m
- Fritz Mohr60 m
- Maurits Emanuel Leuw70 m
Annie Dorothea Richter80 m
Sources & Imprint
Gouda herdenkt de 388 vermoorde Goudse Joden door voor elk van hen in de stoep voor het huis waar zij hebben gewoond een Stolperstein te laten plaatsen.
De Duitse beeldend kunstenaar Gunter Demnig wil in heel Europa de herinnering aan de slachtoffers van het nazi-regime levend houden door in het kader van zijn Europese project Stolpersteine gedenkstenen te plaatsen in het trottoir voor hun woning. Demnigs motivatie is een citaat uit de Talmoed: “Een mens is pas vergeten, wanneer zijn naam vergeten is.”
Stolpersteine zijn betonnen blokjes van 10 bij 10 cm met bovenop een messing plaatje. In elk plaatje staan een naam, geboortejaar, sterfdatum en sterfplek van een slachtoffer van het nazi-regime gegrift.
Alle teksten zijn - tenzij anders aangegeven - van Soesja Citroen, initiatiefnemer en coordinator. De foto’s zijn van Soesja Citroen, Paul Wennekes, Anke Huisman-Mak, Jeannette Pagrach en uit de collecties van Tom Verwaijen en Sjaak Ouweneel.
Dank aan het Streekarchief Midden-Holland, Nederlands Rode Kruis Oorlogsnazorg en de vele mensen die hun informatie hebben willen delen ten behoeve van het Goudse Stolpersteineproject.