Biografie von Dr. Hans, Marianne, Susanne und Sabine Nathan

****Am 18. Mai 2022 werden weitere 24 Stolpersteine in Görlitz verlegt in Anwesenheit des Kölner Künstlers und Initiator der Stolpersteine, Gunter Demnig. Vier davon erinnern auf dem Blumenstraße 58 an die Familie Nathan. Am 12. Mai lädt eine Veranstaltung im Landgericht am Postplatz zu einem Vortrag zum Leben und Werk von Prof. Dr. Hans Nathan. ****

Hans Nathan wurde am 2. Dezember 1900 in Görlitz geboren. Nathan wuchs in Görlitz in einer jüdischen Familie als Sohn des Rechtsanwalts und späteren Notars Albert Nathan auf, dem um 1907 der Ehrentitel "Ratsherr" verliehen wurde. Nach dem Abitur in Görlitz und einem halben Jahr Militärdienst studierte Hans Nathan von 1919 bis 1921 Jura in Berlin, Marburg, München und Breslau. Er promovierte an der Universität Breslau mit der Dissertation "Der gefälschte Beweis eines Urteils" und absolvierte seinen juristischen Vorbereitungsdienst, das Referendariat, in seiner Heimatstadt und in Breslau (heute Wroclaw). Nach dem Assessorexamen arbeitete er von 1922 bis 1933 in der Anwaltskanzlei seines Vaters in Görlitz am Postplatz 6. Seit 1928 war der junge Jurist Mitglied der "Deutschen Staatspartei" - einer politischen Partei, in der auch der CDU-Politiker Otto Nuschke Mitglied war.

Wegen seiner jüdischen Herkunft war Hans ein Ziel der nationalsozialistischen Partei in Görlitz. Im März 1933 emigrierte Nathan nach Prag. Dort gründete er einen Verlag, nicht zuletzt um Publikationen für Deutschland herauszugeben. Er war Mitherausgeber der Zeitung "Die Weltbühne". Als Prag Hans 1939 keinen sicheren Hafen mehr bieten konnte, floh er mit seiner Familie über Polen und Schweden nach England. In Manchester arbeitete Hans Nathan unter anderem als Busfahrer und war bis 1946 bei der Manchester Transport Authority angestellt. Im Jahr 1942 war er Gründungsmitglied der FDJ in Manchester. Er war Mitbegründer des Freien Deutschen Kulturvereins und einer Gruppe des Nationalkomitees Freies Deutschland (NKFD), das von Gottfried Hamacher zu der in Großbritannien gegründeten Freien Deutschen Bewegung gezählt wird. In Manchester arbeitete er mit dem britischen Politiker der Labor Party Frank Julian (1913-2002) zusammen. 1962 schrieb Hans im Zusammenhang mit dem Tod von Grenzer Peter Göring (1940-1962) an Frank Julian einen Brief im Sinne der damaligen DDR-Propaganda "zur Erhaltung des Friedens" und forderte darin vor allem eine "vernünftige Regelung des West-Berlin-Problems".

Am 4. September 1946 kehrte Nathan nach Deutschland zurück und ließ sich in der damaligen Viersektorenstadt Berlin nieder. Auf Empfehlung von Karl Polak (1905-1963) wandte er sich an die Juristen Ernst Melsheimer und Hilde Benjamin und wurde Lektoratsrat in der Gesetzgebungsabteilung der deutschen Justizverwaltung in der sowjetischen Besatzungszone unter Eugen Schiffer (1860-1954), der auch einmal der DDP angehörte. Nach der Gründung der DDR im Jahr 1949 wurde Nathan Leiter der "Hauptabteilung Gesetzgebung" im Justizministerium unter Minister Max Fechner (1892-1973) und Präsident des Justizprüfungsamtes. In den Jahren 1952/53 arbeitete er als Chefredakteur der Fachzeitschrift Neue Justiz. Ab dem 1. Oktober 1952 war er außerdem als ordentlicher Professor für Zivil-, Familien- und Zivilprozessrecht tätig. Von 1954 bis 1962 bekleidete er das Amt des Dekans der Juristischen Fakultät der Humboldt-Universität zu Berlin. In dieser Funktion ehrte Nathan den "Landesrabbiner der DDR und des Großraums Berlin" Martin Riesenburger (1896-1965) mit der Ehrendoktorwürde der Juristischen Fakultät. 1963 wurde er Direktor des Instituts für Erfinder- und Urheberrecht, das er als Zivilrechtler gegründet hatte. Nathan hatte sich seit 1951 mit Patentrecht beschäftigt. 1966 ging er in den Ruhestand. Nathan, der sich für Kultur interessierte, engagierte sich als Emeritus in seinem Heimatbezirk Berlin-Pankow besonders für die Rathauskonzerte. Die Liebe zur Musik hatte ihren Ursprung im Elternhaus, wo er Klavierunterricht erhielt. Bei privaten gesellschaftlichen Anlässen spielte er noch im hohen Alter dieses Instrument. Im Frühjahr 1971 warb er für das Konzert am 23. April im Pankower Ratsaal, als eine Krankheit ihn bereits ans Bett fesselte. Wie viele Wissenschaftler und Künstler wohnte Hans Nathan zuletzt in einem Einfamilienhaus in der sogenannten Intelligenzsiedlung in Schönholz , einem Ort im Westen des Berliner Bezirks Niederschönhausen, in der Straße 201. Nathan pflegte familiäre Beziehungen zu West-Berlin, England und den USA, wobei seine "westlichen Verwandten" als Grund für seine Entfernung aus dem Justizministerium der DDR angesehen wurden.

Hans Nathan starb 1971 in Berlin-Pankow nach einem langen Kampf mit der Krankheit. Er hinterlässt seine Frau Marianne, geborene Staat (geboren 1900 in Löwenberg / Schlesien), mit der er seit 1925 verheiratet war, und zwei Töchter: Susanne Thompson und Sabine Nathan. Sabine Nathan promovierte 1962 zum Dr. phil. an der Humboldt-Universität zu Berlin mit einer Untersuchung über die Popularität und den literarischen Wert der Barsetshire-Reihe des englischen Schriftstellers Anthony Trollope (1815-1882), basierend auf den literarischen und kritischen Standards des 19. Von 1971 bis 1975 arbeitete sie als Hochschuldozentin für englische Sprache und Literatur an der Universität Rostock und hatte dann ihren Lebensmittelpunkt wieder in Berlin, wo sie am 27. Juni 1996 der Historikerin Ute Schneider Auskunft über das Werk ihres Vaters gab, das vor allem in der frühen DDR bestand. Die Hans-Nathan-Straße in Görlitz-Rauschwalde ist nach Hans Nathan benannt. Quelle: Andreas Herbst: "Wer war wer in der DDR? 5. Auflage. Band 2." Ch. Links, Berlin 2010.

___________
**** 18 maja 2022 roku w Görlitz zostaną złożone kolejne 24 Stolpersteine w obecności kolońskiego artysty i pomysłodawcy Stolpersteine, Guntera Demniga. Cztery z nich upamiętniają rodzinę Nathana z Blumenstraße 58.****

Hans Nathan urodził się 2 grudnia 1900 roku w Görlitz. Nathan dorastał w Görlitz w rodzinie żydowskiej jako syn prawnika Alberta Nathana, a później notariusza, który około 1907 roku otrzymał honorowy tytuł "radcy". Po ukończeniu szkoły średniej w Görlitz i odbyciu sześciomiesięcznej służby wojskowej Hans Nathan studiował prawo w Berlinie, Marburgu, Monachium i Wrocławiu w latach 1919-1921 . Doktoryzował się na Uniwersytecie Wrocławskim rozprawą "Fałszywość wyroku" i odbył aplikację adwokacką w rodzinnym mieście i we Wrocławiu (dziś Wrocław). Po zdaniu egzaminu na asesora, w latach 1922-1933 pracował w kancelarii ojca w Görlitz przy Postplatz 6. Od 1928 roku młody prawnik był członkiem "Niemieckiej Partii Państwowej" - partii politycznej, do której należał także polityk CDU Otto Nuschke.

Ze względu na swoje żydowskie pochodzenie Hans był celem partii narodowosocjalistycznej w Görlitz. W marcu 1933 roku Nathan wyemigrował do Pragi. Tam założył wydawnictwo, m.in. po to, by wydawać publikacje dla Niemiec. Był współredaktorem gazety "Die Weltbühne" . W 1939 roku, gdy Praga nie mogła już zapewnić Hansowi bezpiecznego schronienia, wraz z rodziną uciekł przez Polskę i Szwecję do Anglii. W Manchesterze Hans Nathan pracował m.in. jako kierowca autobusu i do 1946 roku był zatrudniony w Manchester Transport Authority. W 1942 roku był członkiem-założycielem FDJ w Manchesterze. Był współzałożycielem Wolnoniemieckiego Stowarzyszenia Kulturalnego oraz grupy Komitetu Narodowego Wolne Niemcy (NKFD), zaliczanego przez Gottfrieda Hamachera do ruchu wolnoniemieckiego powstałego w Wielkiej Brytanii. W Manchesterze pracował razem z brytyjskim politykiem Partii Pracy Frankiem Julianem (1913-2002). W 1962 roku, w związku ze śmiercią strażnika granicznego Petera Goeringa (1940-1962), Hans napisał do Franka Juliana list w duchu ówczesnej propagandy NRD "o utrzymanie pokoju", a w nim przede wszystkim wezwanie do "rozsądnego rozwiązania problemu Berlina Zachodniego".

4 września 1946 roku Nathan wrócił do Niemiec i zamieszkał w ówczesnym czterosektorowym Berlinie. Z rekomendacji Karla Polaka (1905-1963) zwrócił się do prawników Ernsta Melsheimera i Hilde Benjamin i został radcą wykładowcą w wydziale legislacyjnym niemieckiej administracji sądowej w radzieckiej strefie okupacyjnej pod kierunkiem Eugena Schiffera (1860-1954), który również kiedyś należał do DDP . Po powstaniu NRD w 1949 roku Nathan został szefem "Głównego Departamentu Legislacji" w Ministerstwie Sprawiedliwości pod kierownictwem ministra Maxa Fechnera (1892-1973) i przewodniczącym Biura Egzaminów Sądowych. W latach 1952/53 pracował jako redaktor naczelny czasopisma branżowego Neue Justiz . Od 1 października 1952 roku pracował także jako profesor zwyczajny prawa cywilnego, rodzinnego i procesowego cywilnego. Od 1954 do 1962 roku pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu Humboldta w Berlinie. W ramach tej funkcji Nathan uhonorował "regionalnego rabina NRD i Wielkiego Berlina" Martina Riesenburgera (1896-1965) tytułem doktora honoris causa Wydziału Prawa. W 1963 roku został dyrektorem Instytutu Wynalazczości i Prawa Autorskiego, który założył jako prawnik cywilny. Od 1951 roku Nathan zajmował się prawem patentowym. W 1966 roku przeszedł na emeryturę. Nathan, który interesował się kulturą, był szczególnie zaangażowany jako emeryt w swojej rodzinnej dzielnicy Berlin-Pankow w organizację koncertów w ratuszu. Miłość do muzyki miała swoje początki w domu rodzinnym, gdzie pobierał lekcje gry na pianinie. Na prywatnych spotkaniach towarzyskich do późnej starości nadal grał na tym instrumencie. Wiosną 1971 roku promował koncert 23 kwietnia w Pankower Ratsaal, gdy choroba przykuwała go już do łóżka. Jak wielu naukowców i artystów, Hans Nathan mieszkał ostatnio w domu jednorodzinnym w tzw. osiedlu inteligencji w Schönholz , miejscowości położonej w zachodniej części berlińskiej dzielnicy Niederschönhausen, przy ulicy 201. Nathan kultywował istniejące więzi rodzinne z Berlinem Zachodnim, Anglią i USA, a jego "zachodni krewni" byli postrzegani jako powód usunięcia go z Ministerstwa Sprawiedliwości NRD.

Hans Nathan zmarł w 1971 roku w Berlinie-Pankow po długiej walce z chorobą. Pozostawił żonę Marianne, z domu Staat (urodzoną w 1900 roku w Löwenberg / Śląsk), z którą był żonaty od 1925 roku, oraz dwie córki: Susanne Thompson i Sabine Nathan. Sabine Nathan uzyskała w 1962 roku doktorat na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie, badając popularność i wartość literacką serii Barsetshire angielskiego pisarza Anthony'ego Trollope'a (1815-1882) w oparciu o standardy literackie i krytyczne XIX wieku. W latach 1971-1975 pracowała jako wykładowca uniwersytecki języka angielskiego i literatury na Uniwersytecie w Rostoku, a następnie swoje centrum życiowe związała z Berlinem, gdzie 27 czerwca 1996 roku przekazała historykowi Ute Schneider informacje o pracy ojca, zwłaszcza w początkach istnienia NRD.
Hans-Nathan-Straße w Görlitz została nazwana na cześć Hansa Nathana.

**Ta biografia pochodzi z książki Andreasa Herbsta: "Kto był kim w NRD? Wydanie 5. Tom 2." Ch. Links, Berlin 2010**
___________
****On May 18, 2022, another 24 Stolpersteine will be laid in Görlitz in the presence of the Cologne artist and initiator of the Stolpersteine, Gunter Demnig. Four of them commemorate the Nathan family on Blumenstraße 58.****

Hans Nathan was born on December 2, 1900 in Görlitz. Nathan grew up in Görlitz in a Jewish family as the son of the lawyer Albert Nathan and later notary, who was awarded the honorary title of "Counselor" around 1907 . After graduating from high school in Görlitz and six months of military service, Hans Nathan studied law in Berlin, Marburg, Munich and Breslau from 1919 to 1921 . He received his doctorate from the University of Breslau with the dissertation "The Fraudulent Evidence of a Judgment" and completed his legal preparatory service, the legal traineeship , in his hometown and in Breslau(today Wroclaw). After passing the assessor exam, he worked from 1922 to 1933 in his father's law firm in Görlitz located at Postplatz 6. Since 1928, the young lawyer was an enrolled member of the "German State Party"- a political party in which CDU politician Otto Nuschke was also a member.

Because of his Jewish heritage, Hans was a target of the National Socialist party in Görlitz. In March 1933 , Nathan emigrated to Prague . There he founded a publishing house, not least to publish publications for Germany. He was co-editor of the paper "Die Weltbühne" . In 1939, when Prague could no longer offer Hans a safe haven he and his family fled to England via Poland and Sweden. In Manchester Hans Nathan worked, among other things, as a bus driver and was employed by the Manchester Transport Authority until 1946. In 1942 he was a founding member of the FDJ in Manchester. He was a co-founder of the Free German Cultural Association and a group of the National Committee Free Germany (NKFD), which is counted by Gottfried Hamacher as part of the Free German movement founded in Great Britain. In Manchester he worked with the British politician of the Labor Party Frank Julian (1913-2002) together. In 1962 in connection with the death of border guards Peter Goering (1940-1962), Hans wrote Frank Julian a letter in the spirit of the GDR propaganda at the time wrote “for the maintenance of peace” and in it primarily called for a “sensible settlement of the West Berlin problem ”.

On September 4, 1946, Nathan returned to Germany and took up residence in what was then then the four-sector city ​​of Berlin. On the recommendation of Karl Polak (1905-1963) he turned to the lawyers Ernst Melsheimer and Hilde Benjamin and he was lecturing council in the legislative department of the German judicial administration in the Soviet occupation zone under Eugen Schiffer (1860-1954), who also once belonged to the DDP . After the founding of the GDR in 1949, Nathan became head of the “Main Legislation Department” in the Ministry of Justice under Minister Max Fechner (1892–1973) and President of the Judicial Examinations Office. In 1952/53 he worked as editor-in-chief of the trade journal Neue Justiz . From October 1, 1952 on, he also worked as a full professor for civil, family and civil procedural law. 1954 to 1962 he held the post of Dean of the Law Faculty of the Humboldt University of Berlin from. In this function, Nathan honored the "regional rabbi of the GDR and Greater Berlin" Martin Riesenburger (1896–1965) with an honorary doctorate from the Faculty of Law. In 1963 he became director of the Institute for Inventors and Copyright Law, which he founded as a civil lawyer. Nathan had dealt with patent law since 1951. He retired in 1966. Nathan, who was interested in culture, was particularly involved as an emeritus in his home district of Berlin-Pankow for the town hall concerts. The love of music had its origins in the family home, where he received piano lessons. At private social gatherings, he still played this instrument in old age. In spring 1971 he promoted the concert on April 23rd in the Pankower Ratsaal , when an illness was already tying him to bed. Like many scientists and artists, Hans Nathan recently lived in a single-family house in the so-called intelligence settlement in Schönholz , a location in the west of the Berlin district of Niederschönhausen, at Street 201. ]Nathan cultivated existing family ties to West Berlin , England and the USA , with his "western relatives" being seen as a reason for his removal from the GDR's Ministry of Justice.

Hans Nathan died in 1971 in Berlin-Pankow after a long battle with illness. He left his wife Marianne, née Staat ( born in 1900 in Löwenberg / Silesia ), with whom he was married since 1925, and two daughters: Susanne Thompson and Sabine Nathan. Sabine Nathan received her doctorate in 1962 for Dr. phil. at the Humboldt University of Berlin with an investigation into the popularity and literary value of the Barsetshire series by the English writer Anthony Trollope (1815–1882), based on the literary and critical standards of the 19th century. She worked from 1971 to 1975 as a university lecturer for English language and literature at the University of Rostock and then had her center of life back in Berlin, where on June 27, 1996 she gave the historian Ute Schneider information about her father's work, especially in the early GDR existed.
Hans-Nathan-Straße in Görlitz is named for Hans Nathan.

**This biogrpahy comes courtesy of Andreas Herbst’s book: "Who was who in the GDR? 5th edition. Volume 2." Ch. Links, Berlin 2010**